Obsesif Kompülsif Bozukluklar ve İlgili Davranışlara Yaklaşım

Obsesif kompülsif bozukluk (OKB), bireylerde istem dışı tekrarlayıcı düşünce, dürtü ya da obsesyonlar ile karakterize olan ve bunlara kompulsiyon adı verilen tekrarlı davranışların ya da zihinsel eylemlerin eşlik ettiği bir bozukluktur.

Obsesyonlar, bulaşma ve bulaştırma, simetri, kusursuzluk, cinsel ve dini takıntılar, kompulsiyonlar ise, sık el yıkama, denge, bütünlük ve kontrol algısıyla karakterize olduğu ifade edilmektedir. Bazı obsesyonlar spesifik kompulsiyonlarla birlikte görülebilir. Örn: el yıkamak bulaşıcı hastalıklardan kaynaklanan anksiyeteyi geçici bir süreliğine rahatlatabilir. Bazı şüphe içeren obsesyonlarda kompulsiyonlarla birlikte görülebilir. Örn: bireyin evden çıkarken anahtarını almayı unuttuğu şüphesiyle tekrarlayan şekilde kontrol etme davranışları sergileyebilir. Obsesif kompulsif bozukluk, ilk olarak DSM-III’te ele alınmış ancak kesin tanımı anksiyete bozuklukları kapsamında DSM-IV’de yapılmıştır. DSM-V te ise anksiyete bozuklukları kapsamından çıkarılarak OKB ve ilişkili bozukluklar olarak sınıflandırılmıştır. Obsesif kompulsif bozukluğun önceki yıllarda yaygınlık oranlarının %0.5 olduğu ancak son dönemde yapılan çalışmalarda %2.1 seviyesine çıktığı belirtilmektedir. Obsesif kompulsif bozukluğun tedavisinde, en sık kullanılan ve etkinliği kanıtlanmış yöntemlerin psikoterapiyle birlikte ilaç tedavisi olduğu görülmektedir.

Künye

İncekara, H. İ. (2023). Obsesif kompülsif bozukluklar ve ilgili davranışlara yaklaşım. S. Bayram (Ed.), Eğitimde Psikopatolojik Sorunlara Yaklaşımlar (1. baskı, s. 55-61) içinde. Ankara: Türkiye Klinikleri.

Makalenin tamamını okuyun (PDF)